Menu

آیین‌های کهن جشن سپندارمذگان

 

در روزگار باستان در تقارن اسفند روز از اسفند ماه هر سال، «جشن سپندارمذگان»، «جشن اسفندگان»، «جشن مزدگیران» یا «جشن مژده‌گیران» برگزار می شد.  واژۀ «سپندارمذگان» ریشۀ در فرهنگ اوستایی دارد و به واژۀ «سپندآرمیتی»(SpentaArmaiti) و نیز واژه پهلوی سپندارمت (Spandarmat) به معنی خِرَدِ کامل بازمی گردد. سپندآرمیتی به باور ایرانیان باستان یکی از امشاسپندان (یاوران اهورامزدا) بوده، «امشاسپند بانو » نیز لقب گرفته و نماد دوست‌داری، بردباری و فروتنی است.

گفته می شود که خانواده های ایرانیان باستان برای سپاس از همسران و بانوان در خانواده و نزدیکان خود، هر یک در اندازۀ توان برای زنان پاکدامن و فروتن خود دهش‌ها و پیش‌کش‌هایی تدارک می‌دیدند و به پاس زحمات یکساله‌شان تقدیم آنان می کردند.

 بانوان نیز این روز را گرامی می‌داشتند و در آن لباس و کفش نو می‌پوشیدند ، زنانی که مهربان و پاکدامن، پرهیزگار و پارسا بودند و فرزندان نیک به دنیا آورده بودند، مورد سپاس قرار می‌گرفتند و از مردان خود پیش‌کش‌هایی دریافت می‌کردند.

در روز جشن سپندارمذگان بانوان از کارهای روزمره و همیشگی در خانه و زندگی معاف شده و  به جای آنان مردان و پسران خانواده وظایف جاری ایشان را در خانه به عهده می‌گرفتند.

نام دیگری برای جشن سپندارمذگان می‌توان یافت  که با آیین بومی و نمادین ویژه‌ای همراه بوده‌است. گفته می‌شود مقارن همین روز مراسمی با نام «مردگیران» وجود داشته که به مراسم جشن سپندارمذگان نسبت داده شده است. از این قرار که؛ در این روز دختران آماده ازدواج یا دم‌بخت، این اختیار را پیدا می‌کردند که به میل خود، همسر و شریک زندگی آینده‌شان را انتخاب کنند. از همین روی نام این جشن به «مردگیران» مشهور شده‌است.

برخی پژوهشگران، جشن سپندارمذگان را همان جشن برزیگران میدانند. از قرار در روز اسفندگان چند جشن با مناسکی بخصوص برگزار می شده است و نخستین آنها جشن مردگیران یا مژد گیران بود که اختصاص به زنان داشته است. در این روز مردان برای زنان هدیه ای می خریدند و از ایشان قدردانی می کردند.

سپندارمذگان، مزدگیران و یا مردگیران، این جشن و آیین کهن ایرانی را به هر نام که بخوانیم هم دارای مفهوم و مناسبت نیکو و زیبایی است و هم یادآور وسعت نگاه و آگاهی اجدادمان به شأن بانوان و خانواده است. امروزه نیز بیشترین جنبه مورد تاکید در  جشن اسفندگان ، قدردانی از بانوان است . شاید بتوان گفت؛ ایرانیان باستان مردمانی بودند که در  افسانه ها، اساطیر و داستانهای و روایت های قصه گونه خود جنبه های شادمانه آنها را به شکلی ویژه در نظر داشتند.

پیشنهاد مدیر سایت :   ارتش ساسانی

Categories:   پژوهش های ایران باستان

Comments

  • Posted: بهمن ۲۴, ۱۳۹۳ ۰۹:۰۸

    ناشناس

    چرا همین جشن سپندارمزگان رو به جای ولنتاین انتخاب نکنیم؟ ما که مجبوریم کادو بخریم خوب حداقل تو روز ایرانی جشن بگیریم!یه صوابیم می بریم! بجای ولنتاین اسپندارمزگان....تازه یه هفته هم دیرتر کادو می خریم! از این ستون به اون ستون فرجه! بخدا!
    • Posted: اردیبهشت ۲, ۱۳۹۸ ۰۸:۳۲

      پرستو

      جشن سپندارمذگان روز بزرگداشت زن و زمینه. البته که اجراش بسیار خوب هست اما جایگزینیش با ولنتاین به نظر من اشتباست. میشه روز مهرگان رو که جشن مهرورزی به همه و نه فقط زنان هست رو جایگزین ولنتاین کنیم.
  • Posted: بهمن ۲۵, ۱۳۹۳ ۰۶:۵۰

    ناشناس

    روايت شده سپندارمذگان فقط يه شاخه گل از شوهرش قبول مي كرده و هيچ كادوي ديگري هم نمي خواسته. ايراني نيستي اگه از اين سنت كهن پارسي پيروي نكني!!!
  • Posted: اسفند ۱, ۱۳۹۳ ۱۰:۲۱

    ناشناس

    ﺭﻭﺯ ﺷﺎﻫﺎﻥ ﺷﺎﻫﯽ ﺍﺕ ﺑﺮ ﻣﻠﮏ ﺩﻝ ﻓﺮﺩﺍ ﻗﺎﻣﺖ ﻏﺮﻭﺭﻡ ﺑﺎ ﺍﻓﺘﺨﺎﺭ ﺧﻢ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺷﺪ ﭼﺮﺍ ﮐﻪ ﺳﻠﻄﺎﻥ ﻋﺸﻖ ﺑﺮ ﺳﺮﻡ ﺳﺮﻭﺭﯼ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﮐﺮﺩ ﻓﺮﺩﺍ ﺭﻭﺯﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﻠﮑﻪ ﻫﺎﯼ ﺟﻬﺎﻥ ﺩﺭ ﮔﻮﺵ ﻫﻢ ﭘﭻ ﭘﭻ ﮐﻨﺎﻥ ﺍﺯ ﺯﯾﺒﺎﯾﯽ ﺗﻮ ﺍﺯ ﺷﮑﻮﻩ ﻧﺎﺯ ﺗﻮ ﺍﺯ ﺩﻟﺮﺑﺎﯾﯽ ﺗﻮ ﺍﺯ ﻃﻨﺎﺯﯼ ﺗﻮ ﺍﺯ ﻓﺮﯾﺒﺎﯾﺖ ﺩﺍﺳﺘﺎﻥ ﻫﺎ ﺧﻮﺍﻫﻨﺪ ﻧﻮﺷﺖ ﻭﺷﻌﺮﻫﺎ ﺧﻮﺍﻫﻨﺪ ﺳﺮﻭﺩ ﻭﺗﺮﺍﻧﻪ ﻫﺎ ﺧﻮﺍﻫﻨﺪ ﺧﻮﺍﻧﺪ ﻭﺣﺴﺮﺕ ﺧﻮﺍﻫﻨﺪ ﺧﻮﺭﺩ ﺍﯼ ﻋﺎﺷﻖ ﺗﺮﯾﻦ ﻣﻌﺸﻮﻗﻪ ﯼ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﻋﺎﺷﻘﯽ ﻭﻣﻦ ﭼﻪ ﺷﮕﻔﺖ ﺍﻧﮕﯿﺰ ﺷﺎﺩﻣﺎﻧﻢ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺭﻭﯼ ﮐﻪ ﺗﻮ ﮔﻮﺷﻪ ﯼ ﭼﺸﻤﯽ ﺑﻪ ﻣﻦ ﺩﺍﺭﯼ ﺑﺎﻧﻮ
  • Posted: اسفند ۱, ۱۳۹۳ ۱۰:۲۱

    ناشناس

    جشن سپندارمذگان به بانوان فرهيخته و نيک منش شاد باد
  • Posted: اسفند ۱, ۱۳۹۳ ۱۰:۲۲

    omid

    خیلی عالی بود
  • Posted: اسفند ۱, ۱۳۹۳ ۱۰:۲۸

    ناشناس

    " ﺍﯾﻨﮏ ﺯﻣﯿﻦ ﺭﺍ ﻣﯽﺳﺘﺎﯾﯿﻢ؛ ﺯﻣﯿﻨﯽ ﮐﻪ ﻣﺎ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺑﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺍﺳﺖ؛ ﺍﯼ اهورامزدا... ﺯﻧﺎﻥ ﺭﺍ ﻣﯽﺳﺘﺎﯾﯿﻢ ﺯﻧﺎﻧﯽ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺁﻥ ِﺗﻮ ﺑﻪ ﺷﻤﺎﺭ ﺁﯾﻨﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﺍَﺷَﻪ ﺑﺮﺧﻮﺭﺩﺍﺭﻧﺪ... " " ﺍﻭﺳﺘﺎ - ﯾﺴﻨﺎی ۳۸ - ﺑﻨﺪ يکم "
  • Posted: اسفند ۱, ۱۳۹۳ ۱۰:۲۹

    ناشناس

    درود به زنان و دختران پاک سرشت اين خاک کهن که همواره نگين زيبا و درخشان فرهنگ و تمدن ايران زمينند...
  • Posted: بهمن ۲۸, ۱۳۹۴ ۱۰:۱۲

    ناشناس

    ایرانیان باستان روز پنجم اسفند را روز بزرگداشت زن و زمین می‌دانستند.
  • Posted: بهمن ۲۸, ۱۳۹۴ ۱۰:۱۶

    ناشناس

    این واژه در پهلوی «سپندارمت» و در فارسی «سپندارمذ» و «اسفندارمذ» و «اسفند» شده‏
  • Posted: بهمن ۲۸, ۱۳۹۴ ۱۰:۱۸

    ناشناس

    سپندارمزدگان یا اسفندگان یا اسپندگان روز زن و زمین در ایران باستان بوده است
  • Posted: بهمن ۳۰, ۱۳۹۴ ۲۲:۰۵

    ناشناس

    روز عشق ايراني!
  • Posted: فروردین ۳, ۱۳۹۵ ۰۶:۵۸

    خرم

    از سايت ساساني سپاسگزارم خواهشا درباره جشنها و اعياد ايران باستان بيشتر صحبت كنيند
  • Posted: بهمن ۲۵, ۱۳۹۷ ۲۳:۳۰

    Leila

    عالی بود جالب این که اجدادمون چقدر با شعور و با فرهنگ بودند امید به اینکه دوباره تو همه مسایل زندگی به اصالت ایرونی مون برگردیم