خوان نوروزی یا سفره هفت‌سین

 

 می‌دانیم که در باورهای دینی باستان شماری از اعداد و حروف دارای تمایز و یا تقدس پنداشته می‌شدند. برخی پژوهشگران می‌گویند این باورها ریشه در اعتقادات کیهان‌شناسی کلدانی دارد که در منطقه بابل باستان و[…]

جشن نوروز

 

 ایرانیان باستان روزهای متنوع و بسیاری را در طول سال جشن می‌گرفتند مثل وهار جشن، آذر جشن، خرّم روز، جشن آبریزگان، جشن مزدگیران، شهریورگان، جشن آبها و نهرهای جاری و … ولی برخی جشن‌های ایرانی علاوه[…]

دریای پارس یا خلیج‌ فارس

 

 «من اهوره مزدا، آب‌ها را بر مدارها و دخمه‌ها و بازمانده‌های چرکین و استخوان‌ها روان می‌کنم. آنگاه من اهوره مزدا، آب‌ها را پنهانی باز می‌گردانم. من اهوره مزدا، آب‌ها را به دریای پوئی‌تیک* باز می‌گردانم».[…]

مهرگان یا جشن خزان

 

  متن حاضر نوشته‌ای از زنده‌یاد استاد سعید نفیسى، چهره فروزان تاریخ و ادب معاصر ایران با عنوان “مهرگان یا جشن خزان” است. پیداست که در ایران باستان مراسم مهرگان مانند مراسم نوروز دارای اهمیت بوده‌است. به‌همین[…]

مهرگان

 

 گفته‌می‌شود ایرانیان باستان تا پیش از دوران فرمانروایی ساسانیان، سرآغاز مهر ماه را نقطه آغازین سال جدید می‌دانستند، بنابراین مهرگان که امروزه آیینی پائیزی شناخته می‌شود در آن روزگار جشن آغاز سال نو بوده‌است ولی[…]

مجموعه آبشارها و آسیاب‌های تاریخی شوشتر؛ از هخامنشیان و ساسانیان تا صفویه

 

 مجموعه سازه‌های آبی شهر تاریخی شوشتر دارای ۱۴ بنای تاریخی ثبت‌شده در فهرست میراث جهانی است که «ساباط ضابطون» با عرض حدود ۴ و طول حدود  ۸ متر در ابتدای آن قرار دارد. آبشارها و[…]

صابئین مندایی و جایگاه نوروز در باور دینی‌شان

 

  مهرداد عربستانی نویسندۀ کتابی با عنوان تعمیدیان غریب است که به بررسی زندگی صابئین مندایی در ایران اختصاص دارد. مندائیان از قدیمی‌ترین گروه‌های ساکن در ایران محسوب می‌شوند که به گروه‌های پیش‌عیلامی و پیشامسیحی تعلق[…]

مرگ مانی ؛ این هفته در تاریخ

 

 ۲۶ فوریه سال ۲۷۶ م، مانی به‌دستور بهرام یکم و تحریک کردیر موبد، در زندانی در شهر گندی‌شاپور به‌قتل رسید. مانی در ۱۴ آوریل سال۲۱۶ م، مقارن فرمانروایی واپسین پادشاه اشکانی، از والدینی ایرانی در[…]

کشف تالار باستانی ساسانی در محوطه چیاسبز لرستان

 

 سرپرست هیات کاوش باستان‌شناسی محوطه چیاسبز از کشف تالاری باستانی مربوط به دوره ساسانیان در این‌ منطقه خبر داد. عطا حسن‌پور درباره کاوش‌های انجام شده در محوطه چیاسبز استان لرستان گفت: علاوه بر هشت اسکلت[…]

یافته‌های تازه درباره دیوار گرگان

 

  نتایج جدیدترین یافته‌های باستان‌شناسی در محوطه دیوار تاریخی گرگان، نشان از وجود خندق در کنار آن دارد. باستان‌شناسان همچنین به شواهدی از وجود شبکه آبرسانی بزرگی در نزدیکی دیوار باستانی گرگان دست یافتند که[…]

ریوی شهر مهم روزگار هخامنشی تا ساسانی

 

 فصل چهارم کاوش باستان‌شناسی ایرانی- آلمانی در محوطه ریوی شهرستان مانه و سملقان آغاز شد. پژوهش‌های باستان‌شناسی در محوطه تاریخی ریوی در نزدیکی روستای نجف شهرستان مانه و سملقان از سال ۱۳۹۱آغاز شد و در نتیجه[…]

شهر بادگیرها، عروس کویر، دارالعلم و یا شهر دوچرخه‌ها، یزد را با هر نام و لقبی بخوانید؛ زیباست!

 

 در پی ارسال پرونده ثبت جهانی بافت تاریخی یزد و تأیید اولیه آن، یونسکو ثبت جهانی این شهر تاریخی را تیرماه سال آینده در اجلاس آتی خود به رأی خواهد گذاشت تا انتظارها برای ثبت[…]

آتشکده آذرجو در آستانه تخریب

 

 آتشکده آذرجو بنایی به جای‌مانده از دوره ساسانیان است که به‌رغم اصالت و حتی ثبت در فهرست ملی به تلی از خاک تبدیل شده و تنها قسمتی از دیوارهای این بنای مستطیل شکل باقی مانده[…]

کهن‌ترین بازی تخته نرد جهان

 

  گفته می‌شود در روزگار فرمانروایی خسرو یکم ساسانی (خسرو انوشیروان؛ ۵۳۱-۵۷۹م)، پادشاه هند برای سنجیدن خِرد و دانایی ایرانیان و اثبات برتری تمدن هند، «شطرنجی» را که مهره‌های آن از سنگ‌های زمرد و یاقوت سرخ[…]