Menu

نقش برجسته گویُم

 

روستای گویُم تنها ۳۰ کیلومتر با شهر شیراز فاصله دارد، در تنگ قوام آباد در جنوب غربی این دهکده و در ارتفاع هشت متری از سطح زمین نقش برجسته ای ساسانی مربوط به روزگار شاهنشاهی بهرام دوم  (۲۷۴-۲۹۳م) بر تخته سنگی تیره رنگ نقر شده است: نقش برجسته گویُم

ارتفاع نقش برجسته گویُم  ۲ متر و عرض آن کمتر از ۲ متر است که در لوحه‌ای نسبتا مستطیل شکل به تصویر کشیده شده است. در این تصویر، فرمانروا با همان تاجی که در سایر نقش برجسته‌ها و سکه‌ها دیده می‌شود ترسیم شده و دستها را به حالت نیایش و احترام یکی را بر کمر و دست دیگر را در بالا قرار داده است.

guyum
نقش برجسته گویُم را لوئی واندنبرگ در سال ۱۳۳۶در ناحیۀ گویُم فارس پیدا کرد. این سنگ نگاره به سبب نامناسب بودن جنس صخره چنان آسیب دیده است که فقط متخصصان باستان شناس قادر به تشخیص آن هستند. بومی های منطقه، این نگاره را نیز نقش رستم می خوانند.

گویم2
از میان شاهان ساسانی که نگاره ای از خود به یادگار گذاشته اند، تنها بهرام دوم است که از سفارش نگاره دیهیم ستانی پرهیز کرده است. در این رفتار نیز می توان به نقش کردیر، روحانی زردشتی (موبدان موبد) بلندمرتبه و قدرتمند هم عصر شاهان نخستین ساسانی اندیشید که ظاهراً میل به کمرنگ کردن نقش آنها در اعطای دیهیم شاهی داشته است. شاید بتوان گمان برد کردیر بیشتر میل داشت که نشان دهد که این اوست که با قدرت بی کران خود شاه را بر تخت می نشاند.

گیوم1
نکتۀ حائز توجه اینکه، متاسفانه نقش برجسته گویُم در اثر مرور زمان و عوامل طبیعی و انسانی به شدت آسیب دیده و بسیاری از جزییات نقش محو و فرسوده گردیده است.

پیشنهاد مدیر سایت :   یافته‌های تازه درباره دیوار گرگان

Categories:   پژوهش های ایران ساسانی

Comments

  • Posted: اردیبهشت ۷, ۱۳۹۴ ۱۴:۰۰

    فریدا

    سلام.روزتان آرام و شاد اطلاعات خوبی ارائه شده که جای تشکر داره.البته نام سنگ نوشته به اشتباه «گیوم» درج شده ولی همانطور که در متن تصویر تابلوی اثر میراث فرهنگی نوشته شده بود، نام صحیح آن «گویُِم» است و بر گرفته شده از نام روستای گویُم است.
    • Posted: اردیبهشت ۸, ۱۳۹۴ ۰۸:۴۸

      ساسانیان

      دوستان سلام از توجه تون بسیار متشکریم و از اینکه ما رو تصحیح می کنین بسیار متشکرتریم. نکته جالب اینکه نام این سنگ نگاره و نام روستای محل قرار گرفتن اون هردو در اغلب وب سایت های حتی معتبر و مرجع «گیوم» نوشته شده و تنها شما که اشراف بر محل اون دارین نام صحیح اون رو یادآور شدین! بازهم سپاس و به سرعت اصلاح خواهیم کرد لطفا همراهی تون رو از ساسانیان دریغ نکنین
  • Posted: اردیبهشت ۲۵, ۱۳۹۴ ۰۲:۴۸

    نیما

    درود میتونید برید توی ویکی پدیا بخونید آخرین تغییراتش رو خودم ترم قبل دانشگاه انجام دادم دانشجوی رشته باستان شناسی هستم ممنون میشم
  • Posted: فروردین ۲۶, ۱۳۹۸ ۲۱:۲۵

    پدرام

    درود؛بسیار ممنون از اینهمه اطلاعات خوب و موجز که نوشته اید و عکسهایی که اگر بیشتر باشند بسیار مثمر تر خواهند بود.
  • Posted: مهر ۲, ۱۳۹۸ ۱۳:۳۰

    محمد جعفری

    درود، سپاس بابت شرح نقش برجسته بهرام دوم در محله گویم شیراز. بنده استاد دانشگاه شیراز و از بومیان آنجا هستم. این لوح برجسته در ابتدا توسط یک جهانگرد آمریکایی در حدود سال ۱۳۰۵ شمسی شناخته شده است و چندین مقاله هم در موردش نوشته و چاپ شده است. این نقش مطمنن قدمت روستای گویم را نشان میدهد که به دوران ساسانی باز میگردد. حتی پشت این نقش قسمتی وجود دارد که محلی های گویمی به آن خانه های گبری ها میگویند یعنی خانه های زرتشتی ها. بنظر میرسد با ورود اسلام و از آنجا که مسلمانان نقوش را خصوصا چهره هایشان را تخریب میکردند این نقشه برجسته هم دچار این مساله شده است.
    • Posted: مهر ۲, ۱۳۹۸ ۱۴:۳۹

      ساسانیان

      با سلام از اظهارنظر مفید و توضیحات ارزنده تون سپاسگزاریم. ساسانیان

برای صرف‌نظر کردن از پاسخ‌گویی اینجا را کلیک نمایید.