این دژ باستانی به احتمال فراوان بازمانده‌ای از دوران اشکانیان، یا معبدی زردشتی و یا یک پادگان نظامی محلی بوده است . طاق هلالی این دژ در کنار آثار به جا مانده در تپه میل ورامین و یا آتشکده ری از نمونه‌های معماری روزگار اشکانی است که سپس به شکلی کامل‌تر و شکوهمندتر در دوران ساسانی و در طراحی ایوان کسری در تیسفون دیده می‌شود.

ضحاک-77

درون دژ نگاره هایی وجود دارد که مهمترین آنان شاهینی است که پنجه بر پشت گاو زده و بسیار شبیه به “میترا در آیین مهر” است.

200px-Zahhak_castle_stucco_2

این نگاره در یک فضای ۱۲۱ متر مربعی به دست آمده است و در کنار آن نگاره‌های دیگری همچون یک سرباز پارتی ، سر چند شیر در حال غرش ، تصویر یک ایزدبانو ، تصویر یک مرد در درون گل نیلوفر یا پرتوهای خورشید به دست آمده است.

دژ ضحاک5
قلعه ضحاک در۲۰کیلومتری جنوب شرقی شهرستان هشترود در استان آذربایجان شرقی واقع شده‌ و تا دوره تیموریان مورد استفاده قرار می گرفته است.

200px-Zahak_castle_1

قلعه ضحاک اولین‌ بار توسط‌ یک‌ هیئت‌ باستانشناسی ‌آلمانی‌ در سال‌ ۱۹۷۱ میلادی‌ مورد بررسی‌ و تحقیق‌ قرار گرفته‌ است.

ضحاک-6-600x330

آثار برجای مانده از برج‌های نیم استوانه‌ای به نام دروازه قلعه و پوشش دیوارها که از سنگ‌های مکعب مستطیلی است، قدمت آن را تا دوره ساسانی می‌رساند ولی سفال‌های به دست آمده از این قلعه مربوط به سده‌های ششم و هفتم هجری است.

از این قلعه که به عنوان یک دژ استفاده می‌شده، از سه طرف مشرف به پرتگاه بوده و دیوارهای آن کنده کاری شده است. در این قلعه مخازن سنگ، آب انبار، آسیاب، سالن شورا، حمام و ده‌هاآثار دیگر وجود دارد.

نیمی از اتاق‌های‌ قلعه بی‌ سقف‌ در زمین‌ کنده‌ شده‌ و نیم‌ دیگر در کوه و‌ به‌ صورت‌ حفره‌ای ‌درآورده‌ شده‌ است. اغلب‌ این‌ حفره‌ها چاله آبی‌  یا آب‌ انبار نیز دارند. همچنین‌ بر دیوارهای‌ این‌ حفره‌های‌ سنگی‌، طاقچه‌های‌ کوچکی‌ کنده شده است.

ضحاک-7651.jpg2

 نکته جالب درباره سیستم انتقال آب آشامیدنی به ارتفاع بالا و در قلعه می باشد.آب‌ چشمه‌ای‌ که‌ در دامنه‌ کوه‌ مقابل‌ قرار دارد با فشار متوسط‌ لوله‌هایی‌ که‌ در زمین‌ کار گذاشته‌ شده از روی‌ پشته‌ مابین‌ گذشته‌ و به‌ ارتفاع‌ قلعه‌ می‌رسد.

مسیر لوله‌ آب‌ از روی‌ بستری‌ که‌ در زمین‌ به‌ وضوح‌ نمایان‌ است‌ معلوم‌ می‌گردد به‌ علاوه‌ تکه‌های‌ متعددی‌ از لوله‌های‌ گلی‌ و بقایائی ‌از قالب‌ سنگی‌ که‌ با بی‌قیدی‌ از بستر کنده‌ شده‌ است‌ در اطراف‌ دیده‌ می‌شود.

بستر لوله‌ به‌ عرض‌ ۵۰ سانتی‌متر و عمق آن‌ حداقل‌ یک‌ متر بوده‌ است‌. لوله‌های‌ گلی‌ تقریباً از تکه‌های‌ خورد تکمیل‌ شده‌ در یکدیگر رفته‌ و در بستر قرار گرفته‌اند.

به غیر از قلعه‌ در پای‌ کوه‌ قبرستانی‌ نیز وجود دارد که‌ در آن‌ مجسمه‌ سنگی‌ قوچی‌ قرار داشته و در کنار قبرستان‌، روستایی‌ به‌ نام‌ ینگجه‌ واقع‌ است که در دیوار یکی‌ از خانه‌های این روستا ، قوچ‌ سنگی‌ مقبره‌ای‌ کار گذاشته‌ شده است.

قلعه ضحاک در سال ۱۳۴۱ شمسی توسط وزارت فرهنگ و هنر با شماره ۴۳۶ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.
ضحاک-2.jpg2

مطالب مرتبط

2 Replies to “قلعه ضحاک”

  1.  

    سلام اگر چه امکان سفر میسر نیست شما دل و دیده مان را به سفر می برید و آرامش و شادی دیدن این مکان های تاریخی را مدیون لطف شماییم دیر بمانید با خوی نیک

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.