قصر قباد کوار نزدیکی روستای بورکی کوار قرار دارد. مهم ترین ویژگی جغرافیایی منطقه کوار داشتن کوه های مرتفع و دره های فراوان با دیواره های صخره ای بلند است. درمیان کوه در دیواره صخره ای غاری با دهانه کوچک و عمق تقریبی ۱۵ الی ۱۸ متر وجود دارد که از سقف و دیواره های آن قطرات آب در سه حوضچه تراشیده شده در سنگ می چکد . قصر قباد بر روی یک صفحه سنگی تسخیر ناپذیر که در بعضی قسمتها ارتفاع دیواره آن به بیش از ۵۰ مترمی رسد قرار دارد و ارتفاع آن از سطح دریا حدود ۲۲۰۰ متر است. نکتۀ مهم و جالب دربارۀ قلعه یا قصر قباد کوار آن است که هیچ راه طبیعی برای دسترسی به آن وجود ندارد.  کوه های شمال و شرق شهرستان کوار  دره های فراوان با دیواره های صخره ای بلند دارند. چنین ویژگی طبیعی نواحی مذکور را به محلی برای ساخت قلعه و دژهایی برای در امان ماندن از یورش دشمنان در زمان های بسیار دور تبدیل کرده است.
مسیر باریکی در دیواره سنگی تراشیده شده و در بالای آن تونلی رو به بالا در دل کوه کنده شده که حدود ۱۰ متر طول دارد و کف آن راه پله تراشیده شده و در انتهای این تونل یک تونل دیگر به طول ۲۰ متر وجود دارد.
مساحت دشت بالای قصر قباد کوار حدود ۱۰ هکتار است که از هر طرف به پرتگاه عمیقی ختم میشود و در روی آن قلعه و چند آب انبار بصورت مخروبه وجود دارد.

قصر قباد  1

برای رسدن به قصر قباد کوار ناگزیر باید از جادۀ اصلی تا دامنه کوه حدود نیم ساعت پیاده روی داشت و از دامنه تا قله نیز حدود دو ساعت کوه پیمائی کرد. در میان این مسیر چشمه ای با آبی زلال و خنک، راه پیمایان را می نوازد. گردشگران و کوهپیمایان می توانند خستگی دو ساعت راه پیموده شده را در سایه درختان و خنکی آب چشمه از تن به در برند، سپس به صعود به سوی این قلعۀ ساسانی که گفته می شود یادگار حاکمی محلی به نام قباد، در روزگار فرمانروایی ساسانیان است، ادامه دهند.

قصر قباد  7

قصر قباد کوار بر  بالای ارتفاعی که از هر سوی توسط پرتگاه های عمیق احاطه شده، بنا شده است. آنچه اکنون از محوطۀ قلعه باقی مانده، شامل مخروبه چندین اتاق مجزا و چند آب انبار که در دل سنگ تراشیده شده که تنها یکی از آب انبارها سالم مانده است.

قصر قباد  6

در این تنگ چشمه ای به نام چشمه قلات وجود دارد. چشمه قلات غار کوچکی است که ارتفاع دهانه آن حدود ۲ متر می باشد و از سقف آن آب می چکد. ساکنان قدیمی قلعه،۵ خمره سفالی به قطر داخلی ۴۵ سانتی متر و  عمق حدود ۲۵ سانتی متر در زیر قسمتی که بیشتر قطرات آب می چکد در ساروج کار گذاشته اند و با لبه آنها شکافی برای سرریز آب درست کرده اند. آب خمره ها  پس از جمع شدن، به حوضچه ای منتقل می شود.

قصر قباد 4

گمان می رود در اعصار پس از اسلام نیز از این قلعۀ ساسانی به عنوان جایگاه دیدبانی دشت و مسیر عبوری بهره برده شده است.  گفته می شود در زمان سلجوقیان از آن به عنوان قلعه ای برای استحکام و تقویت فرقه اسماعیلیان به رهبری حسن صباح و یارانش استفاده شده است.  مقر اصلی رهبر اسماعلیان، قلعه الموت در  حوالی قزوین بود. اعضای فرقۀ اسماعلیه علاوه بر قلعه الموت در صدد تصرف قلعه ها و دژهایی بر می آمدند که در میان کوه های بلند و دره های صعب العبور قرار گرفته بودند و توان مقاومت در برابر  حملۀ سپاه سلجوقی را داشتند، تا از این طریق موقعیت خود را در سراسر ایران تحکیم نماید. آنها قلعه ها و استحکامات نظامی که در گذشته احداث شده ولی در آن زمان خالی از سکنه و فراموش شده بود را شناسایی می کردند و در صورتی که دارای موقعیت مناسبی بودند، مرمت و بازسازی و سپس محل تجمع و استقرار افراد این فرقه می کردند. به نظر می رسد یکی از این قلعه ها قصر قباد  یا قلعه قلات است. اسماعیلیان پس از تصرف قلعه الموت و قلاع مستحکم و راهبردی دیگر به تدارک امکانات زندگی در آنجا می پرداخت و برای مقابله با حمله و محاصره سپاه سلجوقی که دیر یا زود انجام می گرفت آماده می شدند. اقدامات وهم انگیز فدائیان اسماعیلی در ترور شخصیت های مهم مخالف ایشان سبب ترس و وحشت بسیار شده بود. به گونه ای که شاهان و وزراء آنها نیز از رهبران فرقه اسماعیلیه واهمه داشتند. از آن پس پای فدائیان اسماعیلی یا حشاشین به تاریخ ایران باز شد و واژۀ حشاشون به معنی کسانی که برای ترور افرادی آموزش دیده و اعزام می شوند، رواج یافت.  گمان می رود واژۀ assassinate به معنی ترور کردن و assassination  به معنی ترور ، ریشه در همین واژه دارد.

قصر قباد  2

توضیح اینکه شهرستان کوار به مرکزیت شهر کوار در استان فارس قرار دارد.
کوار کلمه‌ای فارسی است و به معنای سبدی پر از میوه می‌باشد در برخی منابع تاریخی نام کواد بر این شهر اطلاق شده است. در فارسنامه ابن بلخی در سال۵۰۰ ه.ق از کواذ یا قباد ساسانی که در سال‌های ۴۸۸ تا ۵۳۱ میلادی پادشاه ایران بوده است به عنوان بانی این شهر یاد شده است: «چون قباد به پادشاهی نشست، سیرت‌های نیکو نهاد و عمارت‌های خرم بنا نهاد. و آثار او این شهرهاست کی در اصل او بنا کرده است».

کوار در ادوار تاریخی پس از اسلام نیز همچنان اهمیت خود را به عنوان یک شاهراه و قطب کشاورزی حفظ کرد و شهری خرم و آباد که دارای استقلال قضایی و مسجد جامعی بزرگ بود. همچنین گلاب کوار به عنوان مرغوبترین و خوشبوترین گلاب جهان، شهره آفاق بود. در تقسیمات کشوری زمان پادشاهی صفویان، کوار یکی از بلوکات ۱۰۴ گانه ایران می‌شد و در همین زمان طایفه بورکی به این منطقه کوچانده شدند و امور دیوانی و حکومتی کوار به آنها واگذار شد. در دوران صفوی پلی جدید و کاروانسرایی بزرگ در کوار احداث شد. کوار یک بار در سال ۱۱۶۵ ه.ق توسط علیمردان خان بختیاری، رقیب کریم خان زند، ویران شد. اما در دوران کریم خان زند که ملا ماندگار بورکی کلانتر کوار بوده است، آبادانی‌های بسیاری در کوار ایجاد گردید.
در شهرستان کوار، تپه‌های تاریخی پیش از تاریخ تا زمان هخامنشیان وجود دارد، که بعضی از آنها نظیر تل هکوان توسط باستان شناسان کاوش شده‌اند. اما مهمترین بنای باستانی موجود در کوار سد تاریخی بند بهمن است که پیشینۀ احداث بنای آن به زمان هخامنشیان می‌رسد و شاید قدیمی ترین سد مورد استفاده در ایران ‌باشد. همچنین پل ارتباطی بر روی رودخانه قره آغاج که در زمان ساسانیان بنا شده نیز از زمره آثار تاریخی و گردشگری این منطقه است.

 

2 Replies to “قصر قباد کوار”

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.