Menu

جشن آبانگان

Sticky
 
ﺁﺑﺎﻧﮕﺎﻥ ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﺟﺸﻦﻫﺎﯼ باستانی ﺍﯾﺮﺍن ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺳﺘﺎﯾﺶ ﻭ ﻧﯿﺎﯾﺶ ﺍﯾﺰﺩﺑﺎﻧﻮ ﺁﻧﺎﻫیتا یا اَناهید ﮐﻪ در باور مردم باستان ﺍﯾﺰﺩ ﺁﺏﻫﺎﯼ ﺭﻭﺍﻥ ﺑﻮﺩﻩ، ﺑﺮﮔﺰﺍﺭ ﻣﯽﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ.
ﺟﺸﻦ آبانگان ﺩﺭ ﺁﺑﺎﻥ ﺭﻭﺯ ﺍﺯ ﺁﺑﺎﻥ ماه، که در تقویم امروز مقارن با ﺭﻭﺯ ﺩﻫﻢ ﺁﺑﺎﻥ است برگزار می‌گشته است.
واژه ﺁﺑﺎﻥ ﻧﺎﻡ ﺩﯾﮕر ﺍﺭِﺩْﻭﯼ ﺳﻮﺭَ ﺍَﻧَﻬﯿﺘَﻪ / ﺍَﻧﺎﻫﯿﺘﺎ، ﺍﯾﺰﺩﺑﺎﻧﻮی ﺁب‌هاﯼ ﺭﻭﯼ ﺯﻣﯿﻦ ﻭ ﻧﮕﺎﻫﺒﺎﻥ ﭘﺎﮐﯽ ﻭ ﺑﯽ‌ﺁﻻﯾﺸﯽ ﺩﺭ ﺟﻬﺎﻥ ﻫﺴﺘﯽ ﺍﺳﺖ.
آﻧﺎﻫﯿﺘﺎ ﺩﺭ ﺍﺳﻄﻮﺭﻩﻫﺎﯼ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ، ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﺗﺎﺑﻨﺎﮎﺗﺮﯾﻦ ﭼﻬﺮﻩﻫﺎ ﻭ ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﮐﺎﺭﺁﻣﺪﺗﺮﯾﻦ ﻧﻘﺶوﺭﺯﺍﻥ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺩﺭ ﺍﻭﺳﺘﺎ، ﺳﺮﻭﺩ ﺑﻠﻨﺪ ﻭ ﺯﯾﺒﺎﯾﯽ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﺁﺑﺎﻥ‌ﯾَﺸﺖ ﺑﺎ ﺧﯿﺎﻝ ﻧﻘﺶﻫﺎﯾﯽ ﺩلپذیر، ﻭﯾﮋﻩٔ ﻧﯿﺎﯾﺶ ﻭ ﺳﺘﺎﯾﺶ ﺍﻭ آمده است:
«ﺍﻭﺳﺖ ﺑﺮﻭﻣﻨﺪﯼ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻫﻤﻪ ﺟﺎ ﺑﻠﻨﺪْ ﺁﻭﺍﺯﻩ ﺍﺳﺖ. ﺍﻭﺳﺖ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺑﺴﯿﺎﺭ ﻓﺮﻩﻣﻨﺪﯼ، ﻫﻤ‌ﭽﻨد ﻫﻤﻪٔ آب‌های ﺭﻭﯼ ﺯﻣﯿﻦ ﺍﺳﺖ. ﺍﻭﺳﺖ ﺯﻭﺭﻣﻨﺪﯼ ﮐﻪ ﺍﺯ ﮐﻮﻩ ِ ﻫُﮑَﺮ ﺑﻪ ﺩﺭﯾﺎﯼ ﻓﺮﺍﺥ ﮐﺮﺕ ﺭﯾﺰﺩ. ﻣﻦ ﺍﻫﻮﺭﻩﻣﺰﺩﺍ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻧﯿﺮﻭﯼ ﺧﻮﯾﺶ، ﻫﺴﺘﯽ ﺑﺨﺸﯿﺪﻡ ﺗﺎ ﺧﺎﻧﻪ ﻭ ﺭﻭﺳﺘﺎ ﻭ ﺷﻬﺮ ﻭ ﮐﺸﻮﺭ ﺭﺍ ﺑﭙﺮﻭﺭﻡ ﻭ ﭘﺸﺘﯿﺒﺎﻥ ﻭ ﭘﻨﺎﻩﺑﺨﺶ ﻭ ﻧﮕﺎﻫﺒﺎﻥ ﺑﺎﺷﻢ …»
چنانچه ریشه‌های اسطوره‌ای جشن آبانگان را جستجو کنیم، در می‌یابیم ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺭﻭﺯ ﺯَﻭ (احتمالا زاب) ﭘﺎﺩﺷﺎﻩ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﺮ ﺍﻓﺮﺍﺳﯿﺎﺏ چیرگی ﯾﺎﻓﺘﻪ ﻭ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺍﺯ ایران زمین ﺭﺍﻧﺪه است؛ لذا آبانگان روزی فرخنده در تاریخ اسطوره‌ای این سرزمین است. داستان دیگری نیز با محوریت آبادانی و اهمیت آب وجود دارد و آن اینکه؛ ﺩﺭ آبان روز از آبان ماه ﭘﺲ ﺍﺯ ﭘﻨﺞ ﯾﺎ ﻫﻔﺖ ﺳﺎﻝ ﺧﺸﮑ‌سالی پیاپی در ایران شهر، ﺑﺎﺭﺍﻥ برکت باریدن گرفته و مردم و بویژه زارعان را شادمان نموده است، لذا خاطره این رخداد خوش در تاریخ به شکل جشن آبانگان و برای ستایش ایزد بانو آناهیتا / اَناهید در ذهن‌ها جاودانه شده است.
گفتنی است، نام ایزد بانو آناهیتا در متون بجای مانده از دوره هخامنشیان به همین صورت تلفظ شده است، در حالیکه نام مزبور در روزگار ساسانیان به شکل اَناهید گفته می‌شده است. در باورهای دینی دوره ساسانی که دین زردشتی یه شکل دین رسمی دولت ساسانی و ایران شهر درآمده بود، ایزدان مورد احترام و حتی پرستش در باورهای توده مردم جایگاه نازل‌تری در ادبیات دینی پیدا کردند. با این وجود حتی پس از استقرار و تحکیم جایگاه دین زردشتی در ایران، میزان احترام و علاقه عامه مردم به ایزدان باستانی همانند آناهیتا، مهر، بهرام و … ماندگار بود و تا امروز نیز نمادهای آن به‌جای مانده است.
اندیشیدن درباره این موضوع که بسیاری از داستان‌های تاریخی و افسانه‌ها و اسطوره‌های مربوط به فلات ایران و حتی بین‌النهرین، تحت‌تأثیر اهمیت آب است، می‌تواند ما را به یافتن کلید حل معمای ریشه باورهای مردم باستان این سرزمین یاری نماید.
ﻣﻨﺎﺑﻊ:
  • ﺁﺑﺎﻥْ ﯾَﺸﺖ، ﺑﻨﺪﻫﺎﯼ ۳- ۶ ﺩﺭ ﺍﻭﺳﺘﺎ.
  • ﮐﻬﻦﺗﺮﯾﻦ ﺳﺮﻭﺩﻫﺎ ﻭ ﻣﺘﻨﻬﺎﯼ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ، ﮔﺰﺍﺭﺵ ﻭ ﭘﮋﻭﻫﺶ ﺟﻠﯿﻞ ﺩﻭﺳﺘﺨﻮﺍﻩ، ﭼﺎﭖ ﻧﻬﻢ، ﺟﻠﺪ اول.
پیشنهاد مدیر سایت :   هویت ایرانی؛ تاریخی یا ملی؟

Categories:   پژوهش های ایران باستان, پژوهش های ایران ساسانی

Comments

  • Posted: آبان ۱۲, ۱۳۹۳ ۲۲:۱۴

    پریسا

    سلام و ممنون از مطالب مفیدتون. یه پیشنهاد داشتم و اونم اینکه تقویم جشنهای ایرانی به همراه توضیحی درباره اینکه در هر کدام از جشنها چه مراسمی انجام میشده روی سایت قرار بدین.
    • Posted: آبان ۱۳, ۱۳۹۳ ۲۳:۰۲

      admin

      سلام و سپاس از همراهیتون پیشنهاد بسیار خوبیه خیلی زود این کار رو انجام میدیم
  • Posted: آبان ۱۳, ۱۳۹۳ ۲۲:۴۰

    ناشناس

    مطلب خوبی بود
  • Posted: آبان ۱۳, ۱۳۹۳ ۲۲:۴۲

    ناشناس

    این شخصیت زو که نام بردید همان شخصیت رستم در شاهنامه فردوسی است؟
    • Posted: آبان ۱۳, ۱۳۹۳ ۲۳:۰۴

      admin

      سلام از تیم کارشناسی مون می خواهیم درباره این سئوال تحقیق کنن و جواب دوست خوبمونو بدن راستش حالا که شما اینو پرسیدین واسه خودمونم سئوال شد!
  • Posted: آبان ۱۳, ۱۳۹۳ ۲۲:۴۴

    احمد

    من در کتابی خوندم که جشن آبان گان مربوط به دوره ساسانیان بوده دراین باره توضیحی بدهید
  • Posted: آبان ۱۶, ۱۳۹۳ ۲۲:۲۵

    ناشناس

    سلام لطفاً مجموعه اعياد باستاني ايران را با توضيحات كافي در سايت بگذاريد. جاي دارد همه ما ايرانيان به ايراني بودن خودمان افتخار كنيم
  • Posted: آبان ۲۱, ۱۳۹۳ ۰۹:۵۲

    ناشناس

    از جشن ولنتاین ایرانی هم مطلبی دارین ؟
  • Posted: آبان ۲۱, ۱۳۹۳ ۲۲:۳۰

    nafise

    اگه اين جشنهاي باستاني اينهمه خوب و بامعني بودن پس چرا فراموش شدن و اثري ازشون نيست؟ جوابي دارين؟
  • Posted: آبان ۲۰, ۱۳۹۷ ۲۲:۵۴

    اینستاگرام ها

    واقعاعالی بود ممنونم از سایت خوبتون
  • Posted: آذر ۲۵, ۱۳۹۷ ۰۱:۱۲

    ناشناس

    سلام و خسته نباشید میگم و سپاس از مطلب فوق العاده تون پاینده ایران